علي محمد ميرجليلى
37
وافي ( مبانى و روشهاى فقه الحديثى در آن ) ( فارسى )
است . پس از عصر صفويه ، تاكنون نيز برخى از جوامع روايى تدوين يافتهاند كه مهمترين آنها عبارتاند از : 1 - « الشفاء فى حديث آل المصطفى صلى الله عليه و آله » ، اثر مولى محمّد رضا بن عبدالمطلب تبريزى ( متوفى : 1158 ه . ق . ) . وى بين « بحارالانوار » و « وافى » جمع كرده است ، لذا مؤلف « تتميم امل الآمل » از آن با نام « الشافى الجامع بين البحار و الوافى » ياد كرده است و الآن در تبريز نزد فرزندان وى موجود است . « 1 » 2 - « جامع المعارف و الاحكام ، [ جامع الاحكام ] ، اثر سيد عبداللّه بن محمد رضا ، معروف به سيد عبداللّه شبّر ( متوفى : 1242 ه . ق . ) كتابى بزرگ در 14 مجلّد بوده « 2 » و مرحوم تهرانى برخى از مجلّدهاى آن را ديده است . « 3 » 3 - « مستدرك الوسائل و مستنبط المسائل » ، اثر ميرزا حسين نورى ( متوفى : 1320 ه . ق . ) كه به عنوان مستدركى بر كتاب « وسائل الشيعه » از شيخ حر عاملى نوشته شده است . نورى در اين كتاب ، روايات كتابهايى كه نزد شيخ حرّ معتبر نبوده و يا در دسترس او نبوده است را جمع آورى كرده است . اين كتاب به ترتيب كتابهاى فقهى مرتب شده است . خاتمهء آن دربردارندهء تحقيقات با ارزشى در زمينهء شناسايى كتابهاى روايى شيعه مىباشد . 4 - « سفينة البحار و مدينة الحكم و الاثار » ، اثرِ مرحوم حاج شيخ عباس قمى ( متوفى : 1359 ه . ق . ) از شاگردان صاحب « مستدرك » . اين كتاب به عنوان فهرست الفبايى براى يافتن رواياتِ موضوعى در
--> ( 1 ) . الذريعه ، ج 14 ، ص 199 ؛ تأسيس الشيعه ، ص 290 . ( 2 ) . الذريعه ، ج 5 ، ص 71 ؛ تأسيس الشيعه ، ص 290 . ( 3 ) . الذريعه ، ج 5 ، ص 71 .